wtorek, 17 lipca 2018

Gastrofizyka zdaniem fizyka

Bardzo spodobał mi się jeden z ostatnich wpisów na znanym portalu społecznościowym autorstwa zaprzyjaźnionego nauczyciela fizyki - Ten piękny moment, gdy zasiadasz na fotelu i po prostu czytasz książkę. Przez wiele godzin. I nie obchodzi cię nic. Za to lubię wakacje.

Mamy wakacje i niewątpliwie książką, która świetnie się do tego rodzaju aktywności nadaje, jest "Gastrofizyka" Charlesa Spence'a wydana w tym roku przez Świat Książki.


Mimo, iż w tytule znajduje się słowo klucz - fizyka - nie należy podchodzić do lektury ostrożnie! Ba, podtytuł - Nowa wiedza o jedzeniu - wskazuje, że lektura może być smakowita. Jeśli dodać do tego słowa autora, wyjaśniające znaczenie tytułu - Gastrofizykę można zdefiniować jako naukowe badanie czynników wpływających na polisensoryczne doznania w czasie spożywania jedzenia i napojów - okazuje się, że książka stanowi lekturę atrakcyjną zarówno dla miłośników fizyki, jak i statystycznych "zjadaczy chleba". (Z góry zastrzegam, że poprzednie zdanie w żaden sposób nie dzieli ludzi na kategorie!)

A o czym jest rzeczona książka? Według mnie przede wszystkim o metodzie naukowej. W swobodny i przyjemny w odbiorze sposób autor opisuje szereg aspektów związanych z jedzeniem, między innymi smak, węch, wzrok, słuch. I robi to w sposób typowy dla wyrafinowanego i profesjonalnego badacza przyrody - fizyka. Warto wspomnieć, że cała książka liczy nieco ponad 450 stron z czego 1/3 to przypisy.  Przypisy zawierające, prócz podstawowych danych bibliograficznych, dygresje i komentarz autora. Nie da się więc tej książki czytać ciurkiem, strona za stroną, trzeba wertować, zaglądać do odnośników, bacznie śledzić tok myśli autora i docenić poczucie humoru oraz swobodę snucia opowieści. To z pewnością dodaje uroku lekturze.

Tematem opowieści jest człowiek. Ściślej naprawdę wszystko, co wiąże się ze spożywaniem. I choć fizyk może odnieść wrażenie, że opisywanym zagadnieniom bliżej do fizyczności człowieka niż do praw przyrody, to jednak głębsza refleksja każe podsumować - to wszystko to jednak filozofia przyrody. Wnikliwość autora pobudza czytelnika do myślenia i niewątpliwie poszerza jego horyzonty. Pozwala uzmysłowić sobie rzeczy, nad którymi przechodzimy do porządku dziennego, a przecież warto mieć świadomość, czym jest gastropornografia, dlaczego jedzenie na pokładzie samolotu smakuje inaczej, co to posiłek cyfrowy.

Gorąco polecam książkę jako ciekawe uzupełnienie wakacji. Ostrzegam tylko przed jednym - po lekturze romantyczna kolacja w doborowym towarzystwie z wykwintnym menu i w wyjątkowym lokalu już nigdy nie będzie taką jak niegdyś.  Przynajmniej dla tych, którym na długo zapada w głowie to, o czym czytali.

wtorek, 26 czerwca 2018

Mistrzostwa świata w piłce nożnej

Trwa święto piłki nożnej! Rzesze ludzi emocjonują się wyczynami piłkarzy na boiskach Rosji. Jest tam także nasza reprezentacja, której niestety nie idzie tak, jakbyśmy tego oczekiwali. Obserwując jej zmagania jakoś znów pomyślałem o NAUCZYCIELACH.


Z ciężkim sercem oglądałem mecz z Senegalem, jeszcze trudniej było przy konfrontacji z Kolumbią, ale najgorzej znoszę wszystkie te komentarze i morze słów krytyki, braku wyrozumiałości, a nierzadko nienawiści. Pewnie dlatego tak to ciężko znoszę, bo moja dusza belfra widzi analogie do codziennej pracy nauczycieli.

Nasi piłkarze pracowali ciężko, trener robił co mógł, by przygotowania szły pełną parą, nie żałowano środków, ale efekty są, jak dotychczas, mizerne. Ileż to razy to samo przeżywa nauczyciel, ale ten NIGDY nie wyzywa od dziadów, nie upokarza, nie nakazuje wracać ze szkoły przed końcem lekcji, czy zwracać za pomoce naukowe. Za to wyciąga wnioski, motywuje do dalszej pracy, bo zawsze można się poprawić, spróbować inaczej. On wierzy w swoich podopiecznych.

PANOWIE przed Wami kolejny mecz! Liczę, że dacie z siebie wszystko.

P.S. Jak nasi uczniowie mają walczyć z trudnościami i ciężko pracować w SZKOLE skoro poza nią pokazujemy im, że w przypadku porażki nie mogą na nas liczyć. Tylko na NAUCZYCIELI mogą?

środa, 6 czerwca 2018

Nauczycielski Bazar Dobrych Praktyk

Podczas I Kongresu Nauczycieli Fizyki odbędą się wykłady oraz warsztaty o tematyce edukacyjnej - szczegółowy program

Planowana jest także wyjątkowa aktywność kongresowa pod nazwą Nauczycielski Bazar Dobrych Praktyk.


Pomysł Bazaru zainspirowany jest formułą targów polegających na swobodnym i niesformalizowanym:
  • prezentowaniu przykładów dobrych praktyk w nauczaniu fizyki, 
  • analizowaniu i dyskutowaniu prezentowanych materiałów, 
  • czerpaniu inspiracji dla własnej pracy,
  • nawiązywaniu współpracy.
A wszystko to w sesji, podczas której uczestnicy poruszają się pomiędzy stanowiskami, na których inni uczestnicy prezentują to, co ICH zdaniem godne jest ZAPREZENTOWANIA. Może to być:
  • fragment scenariusza lekcji / fragment lekcji /...,
  • materiał w formie plakatu / zadania / wydruku /...,
  • zestaw doświadczeń / demonstracja / zadanie praktyczne / pomoc naukowa / ...,
  • książka / gazeta / wycinek / ...,
  • materiały elektroniczne / zabawka fizyczna /...,
  • gra / quize / wyzwanie / ...,
  • ciekawe wytwory uczniów / inspirujące prace tychże / ...,
  • wyniki konkursów / rezultaty projektów /...,
  • i dziesiątki innych rzeczy / spraw, które przychodzą do głowy FIZYKOWI!
Z PEWNOŚCIĄ KAŻDY Z NAS MA COŚ TAKIEGO DO POKAZANIA.
BAZAR JEST OKAZJĄ BY TO ZROBIĆ! 

Zapraszamy serdecznie wszystkich zainteresowanych, zarejestrowanych lub nie uczestników Kongresu do aktywnego udziału w BAZARZE w  charakterze PREZENTUJĄCEGO. Chętnych zapraszam do zgłaszania się za pomocą formularza.  Na podstawie uzyskanych informacji Organizatorzy przygotują spersonalizowane stanowiska.

Serdecznie zapraszamy i mamy nadzieję, że Bazar będzie okazją do, już przysłowiowego, ładowania akumulatorów.

poniedziałek, 4 czerwca 2018

I Kongres Nauczycieli Fizyki

Udało się pomysł przekuć w czyn. Nareszcie ruszyła rejestracja na I Kongres Nauczycieli Fizyki - http://knf1.uni.lodz.pl/rejestracja/.

Mam nadzieję, że w dniach 14-16 września 2018 roku spotykamy się w Łodzi w ogromnej grupie aktywnych i pełnych zapału do pracy nauczycieli! 

Celem Kongresu jest integracja środowiska naukowego oraz środowiska nauczycieli fizyki dla wymiany doświadczeń i podejmowania działań zmierzających do podnoszenia jakości oraz uzyskiwania wysokiej skuteczności nauczania fizyki na wszystkich poziomach edukacji, inicjowanie i pogłębienie współpracy środowiska nauczycieli fizyki oraz środowisk naukowych, instytucji i podmiotów, które mają lub mogą mieć, bezpośredni lub pośredni wpływ na osiąganie tego celu.


Informacje o Kongresie oraz formularz rejestracyjny znajdują się na stronie www.knf1.uni.lodz.pl
Uczestnictwo w Kongresie umożliwi m.in. uzyskanie informacji od przedstawicieli MEN, MNiSzW i CKE o wprowadzanych i planowanych zmianach w edukacji (w tym m.in. kształcenia, doskonalenia i awansu zawodowego nauczycieli fizyki). 

Sesje plenarne i dyskusje panelowe będą dotyczyć najważniejszych praktycznych zagadnień  decydujących o możliwości osiągania oczekiwanych efektów nauczania fizyki. Umożliwią przeanalizowanie wyzwań, jakie stają przed nauczycielami fizyki wobec dokonujących się przemian. 
Warsztaty i dyskusje w zespołach tematycznych będą prowadzone przez znanych fizyków, dydaktyków fizyki, psychologów i pedagogów ze wszystkich ośrodków akademickich kształcących nauczycieli fizyki oraz przez doświadczonych nauczycieli praktyków, w tym także mistrzów Science on Stage oraz członków Klubu Prezenterów Fizyki. Zajęcia te pozwolą na poznawanie, dyskutowanie i współtworzenie praktycznych rozwiązań, możliwych i koniecznych do wprowadzania do nauczania i uczenia się fizyki przez uczniów. Od starych, ale sprawdzonych i twórczo zmodyfikowanych, rozwiązań do rozwiązań wykorzystujących najnowsze osiągnięcia technologiczne (w tym także powszechnie dostępne smartfony).
Będzie także okazja do swobodnej wymiany doświadczeń z nauczycielami podczas bazaru dobrych praktyk edukacyjnych, do dyskusji kuluarowych i nieformalnych spotkań, do wzajemnego poznawania się i nawiązywania współpracy z pracownikami uczelni oraz z nauczycielami w różnych stron Polski.
Nie zabraknie także okazji do odwiedzenia Łódzkiego Centrum nauki i Techniki EC1 Łódź – Miasto Kultury oraz poznawania Łodzi – miasta o ciekawej historii i ważnego na mapie Polski ośrodka akademickiego i kulturowego.
W imieniu Organizatorów serdecznie zapraszam!

poniedziałek, 21 maja 2018

Materiały dla nauczycieli szkół ćwiczeń

I znów popełniam wpis, którego zadaniem jest przekierować czytających do publikacji, której jestem autorem - autopromocja?! Tym razem jest to materiał przygotowany w ramach wielkiego projektu Ośrodka Rozwoju Edukacji poświęconego Szkołom ćwiczeń.
 
https://www.ore.edu.pl/wp-content/plugins/download-attachments/includes/download.php?id=15644

Materiał ukazał się jako Zeszyt 3 w Zestawie 5 i nosi tytuł Wykorzystanie technologii informacyjno–komunikacyjnych w edukacji fizycznej. Publikacja poświęcona jest zastosowaniu aplikacji mobilnych w nauczaniu fizyki.
 
Niestety, jak to przy okazji wydawnictw instytucjonalnych nierzadko się zdarza, od napisania do opublikowania minęło sporo czasu i tekst nieco się zdeaktualizował. Ściślej zdeaktualizowała się zawartość ponieważ aplikacja Phyphox jest już dostępna z językiem polskim, a publikacja opisuje jeszcze wersję angielską. Dodatkowo muszę z przykrością stwierdzić, że podczas redakcji tekstu podmieniono moje ilustracje (zrzuty ekranu) na inne i nie zawsze, to co teraz prezentują ma jakiś sens fizyczny. Liczę jednak, że wydawnictwo do czegoś się jeszcze krytycznemu czytelnikowi przyda.

piątek, 18 maja 2018

Wspólne dzieło

Już niejednokrotnie pisałem o konieczności wspólnej pracy środowiska fizyków nad założeniami i kształtem naprawdę nowej podstawy programowej fizyki. Tym razem mam propozycję konkretnych działań.

Postuluję powołanie środowiskowego zespołu ekspertów składającego się z przedstawicieli wszystkich oddziałów Polskiego Towarzystwa Fizycznego, organizacji, której z oczywistych względów w szczególny sposób zależy na profesjonalnym, skutecznym i nowoczesnym kształceniu fizycznym. 

W towarzystwie funkcjonuje 19 oddziałów terenowych i proponuję, by każdy z nich wyłonił dwóch ekspertów do prac w zespole środowiskowym. Osoby te winny być lokalnymi reprezentantami oddziałów szczególnie zainteresowanymi sprawami kształcenia fizycznego, dysponującymi doświadczeniem oraz gwarantującymi sprawną koordynację prac i wymianę informacji. Roboczo można przyjąć, że jest to jeden nauczyciel i jeden pracownik uczelni wyższej, choć ostateczna decyzja winna zostać podjęta podczas szerokiej dyskusji na forum każdego oddziału.

Pierwsze robocze spotkanie zespołu mogłoby mieć miejsce podczas Kongresu Nauczycieli Fizyki, który w dniach 14-16 września odbędzie się w Łodzi. Zadania zespołu będą obejmować:
  • przygotowanie środowiskowej strategii prac nad dokumentem stanowiącym propozycję nowej podstawy programowej fizyki dla wszystkich poziomów kształcenia;
  • sformułowanie i przedyskutowanie w środowisku każdego z oddziałów założeń nowej podstawy programowej;
  • powołanie wewnętrznych zespołów, które przygotują propozycje zapisów podstawy programowej dla poszczególnych etapów kształcenia;
  • prowadzenie konsultacji środowiskowej dokumentów wypracowanych przez zespoły;
  • promowanie badań edukacyjnych mających na celu weryfikację założeń oraz zapisów proponowanej podstawy programowej; 
  • podejmowanie działań na rzecz wprowadzenia nowej podstawy programowej fizyki dla wszystkich etapów kształcenia;
  • monitorowanie i wspomaganie realizacji nowej podstawy programowej fizyki.
Powyższa lista stanowi rozległą propozycję działań, a jej sformalizowanie oraz nadanie priorytetów winno być zadaniem ukonstytuowanego zespołu. Zadania te obejmują prace wymagające czasu, zaangażowania oraz determinacji, a nade wszystko współpracy środowiskowej. Wierzą, że powołany zespół sprosta wyzwaniom, a pośrednim efektem jego prac będzie poprawa zarówno poziomu kształcenia fizycznego, jak i postrzegania fizyki jako przedmiotu szkolnego.

poniedziałek, 14 maja 2018

SZKOŁA - sześć charakterystyk

Wolna encyklopedia pod hasłem SZKOŁA wyświetla na stronie ujednoznaczniającej cztery propozycje. Przyjrzyjmy się pierwszej z nich:
  • SZKOŁA – instytucja oświatowo-wychowawcza zajmująca się kształceniem i wychowaniem w państwie, a także siedziba (budynek) tej instytucji oraz jej uczniowie i personel.
Jakże pojemne słowo, które niestety w szerokim odbiorze społecznym nie kojarzy się z niczym dobrym. Co gorsze, nie jeden dorosły uważa, że dzieciństwo kończy się, gdy przekraczamy progi tej instytucji stając się uczniami otoczonymi personelem.

Ale przecież to MY wybieramy szkołę, do której pójdzie NASZE dziecko. To MY mamy wpływ na to, jaką instytucją jest ta szkoła. Współtworzą ją NASZE dzieci i właśnie w niej współkształtujemy je RAZEM z nauczycielami. Jakże lepszą może być szkołą, gdy spojrzymy na nią przez inny pryzmat.

S – szacunek - uczniów dla uczniów, uczniów dla nauczycieli i odwrotnie oraz nauczycieli dla nauczycieli - ludzi dla ludzi;
Z – zaangażowanie - do wspólnej pracy (dzieci, rodziców i nauczycieli), ponieważ zdobywanie wiedzy, doskonalenie umiejętności i kształtowanie postaw jest nie lada wysiłkiem;
K – kreatywność - w pokonywaniu trudności i rozwiązywaniu problemów, odkrywaniu siebie;
O – otwartość - przejawiająca się w poszukiwaniu narzędzi i metod pracy;
Ł – ład - będący synonimem poszanowania podstawowych praw jednostki oraz zasad spajających społeczności;
A – altruizm - oznaczający potrzebę podejmowania działania na korzyść innych.

O każdej z tych charakterystyk można by pisać w kontekście szkoły wiele. W obrębie tych sześciu charakterystyk szkoła jest naturalną kontynuacją dzieciństwa i to właśnie w jej murach dojrzewamy. Stawiamy czoło nowym zdaniom. Jest to proces trudny, nierzadko przebiega burzliwie, ale właśnie dzięki instytucjonalnemu charakterowi szkoły, otoczeniu innych, a szczególnie dzięki obecności personelu powinien przebiegać bezpiecznie. 

Taką szkołę twórzmy!